Πρόσφατη ανασκαφή στον περιβάλλοντα χώρο του σπηλαίου Φράγθχι έδειξε τη μεγάλη έκταση του νεολιθικού χωριού (6η χιλιετία π.Χ) τόσο κοντά στην σημερινή παραλία όσο και ψηλότερα. Τα κυριότερα ευρήματα σε όλη αυτή την έκταση είναι η κεραμική τύπου Urfirnis, δηλαδή η κεραμική που δημιουργείται με επιχρίσματα και βαφές που εμφανίζουν στιλπνότητα μετά την όπτηση χωρίς να έχει προηγηθεί στίλβωση.
Προσεκτική παρατήρηση, όστρακο-όστρακο, δείχνει ότι υπάρχουν γενικά διακοσμητικά μοτίβα και έντονη έμφαση στην πολυχρωμία. Μια χαρακτηριστική αισθητική τάση είναι οι σκόπιμα εμφανείς “βουρτσιές” του πινέλου και η διακύμανση του χρωματισμού της βαφής. Ωστόσο, κάθε αγγείο είναι ένας μοναδικός συνδυασμός χρωμάτων, αποχρώσεων και κοσμημάτων. Η αισθητική και η τεχνική των Urfirnis επηρεάζει τα διακοσμητικά θέματα και άλλων αγγείων που κατασκευάζονται με συμβατικά επιχρίσματα σε άλλες περιοχές. Η επιρροή αυτή φτάνει έως την κεντρική και δυτική Ελλάδα αλλά και στο Αιγαίο και προσφέρει ένα ζωντανό παράδειγμα για τις τεχνικές και τις “εικόνες” της Νεολιθικής εποχής, που ταξιδεύουν και μετασχηματίζονται.
