Νοηματοδότηση του Παρελθόντος

Το προϊστορικό παρελθόν έχει νόημα; Κι αν ναι, πού βρίσκεται το νόημα αυτό; Βρίσκεται μόνο στην κεραμική λ.χ. και τα ειδώλια ή ακόμα και στους σπόρους, στα οστά ζώων ή και στους τοίχους; Αλλά και πώς ανασύρεται το νόημα μέσα από τον κάθε είδους υλικό πολιτισμό; Είναι πρόδηλο ή χρειάζεται μια αποκωδικοποίηση; Είναι οριστικό από τη στιγμή που το διατυπώνουμε ή μεταβαλλόμενο και επαναπροσδιοριζόμενο;

Το νόημα του παρελθόντος είναι το ζητούμενο της αρχαιολογίας από την ιστορική της αρχή και σε όλη την διάρκεια της επιστημονικής ζωής της. Ο τρόπος πρόσληψης αυτού του νοήματος καθορίζει τα διαφορετικά θεωρητικά ρεύματα της αρχαιολογίας: λ.χ. η έμφαση στο μεγάλο ιστορικό γεγονός, όπως μια μετακίνηση λαών, οδηγεί στη θεώρηση ότι το νόημα είναι προδιαγεγραμμένο μέσα σε παραδόσεις ιστορικά διαμορφωμένες. Η έμφαση στη διαδικασία και στο σύστημα δημιουργεί την άποψη ότι η ιδεολογία είναι εξωγενής και διαχρονική ή άχρονη, εφαρμοζόμενη απέξω ερήμην του ατόμου και επιβαλλόμενη ανεξαρτήτως συγκυρίας. Η μετα-διαδικαστική προσέγγιση συνέδεσε το νόημα με τη συγκυρία, αποδίδοντας στην προϊστορία ιστορικότητα και στη συνάφεια νοηματική μοναδικότητα.

Μέσα στο πλαίσιο αυτό, κάθε αντικείμενο έχει μια συγκεκριμένη βιογραφία. Όχι μόνο είναι παθητικός δέκτης των νοημάτων, αλλά και εκπέμπει ερεθίσματα τα οποία διαμορφώνουν νέα νοήματα σε επόμενα αντικείμενα. Σ’ αυτήν την αντίληψη περί διαφοροποίησης, θα πρόσθετα ότι το παρόν συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση του νοήματος της προϊστορίας, καθώς εμπεριέχει συγκυρίες μέσα από τις οποίες περνάει κάθε νοηματοδότηση του παρελθόντος.

Διαβάστε περισσότερα

2011

Theoretical Archaeology Group 2011, University of Berkeley, CA, USA, 6-8 Μαΐου 2011: Archaeology of and in the Contemporary World. Συνεδρία F: Memory, Performance and Identity in Archaeological Explorations of Space and Materiality (Organizer: Deborah Trein, University of Texas at Austin).

Θέμα: S. Katsarou, The Neolithic past on an imaginary stage.

υπό
έκδοση

2011, υπό έκδοση

S. Katsarou, The Potter and the User in Theopetra. The two main ‘actors’ of the Neolithic scene of the Cave in a discourse on the monochrome wares. Στο: N. Kyparissi-Apostolika (επιμ.), The Neolithic Theopetra.

υπό
έκδοση

2011, υπό έκδοση

S. Katsarou-Tzeveleki, The Middle Neolithic pattern-painted ware from the Cave of Cyclops, Northern Aegean: Deconstructing older theories. Στο: Ε. Papadopoulou & V. Chryssikopoulos (επιμ.), ACHAIOS – Studies Presented to Thanassis Papadopoulos. Göteborg. Paul Astroms Forlag.

υπό
έκδοση

2011, υπό έκδοση

S. Katsarou-Tzeveleki, Colorful Images of the Greek Neolithic. Στο: A. Nagel (επιμ.), The Color of Things: Debating the Role and Future of Color in Archaeology. Proceedings of a Session of the Theoretical Archaeology Group 2009 (Stanford, May 1-3, 2009). Wiesbaden, Harrassowitz.

2011, υπό έκδοση

S. Katsarou, Caves as places of symbolism in the Neolithic. Στο: F. Mavridis (επιμ.), Stable Places and Changing Perceptions: Cave Archaeology in Greece and Adjacent Areas. Athens. Monograph of the Danish Institute at Athens. Aarchus Editions.

2011

Theoretical Archaeology Group 2010, Brown University, Providence, RI, USA, 30 Απριλίου – 2 Μαΐου 2010: The Location of Theory. Συνεδρία: Sub-plenary Session. The Location of Theory II: Territories of Difference (Οργανωτές: Οmur Harmansah, University of Brown & Nick Shepherd, University of South Africa).

Θέμα: S. Katsarou-Tzeveleki, The location of theory in Greek archaeology.

2010

Σ. Κατσαρού & A. Σάμψων, H Μεσολιθική περίοδος του Αιγαίου: Ένας υβριδικός πολιτισμός, μια εξωστρεφής κοινωνία. Στο: A. Σάμψων, Η Μεσολιθική Ελλάδα, 9000-6500 π.X., σσ. 173-182. Αθήνα. Εκδόσεις Ίων.

2010

Δέκα χρόνια αρχαιολογικών ερευνών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 2000-2010, Ρόδος, 3 Νοεμβρίου 2010 (Οργανωτής: Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών Πανεπιστημίου Αιγαίου).

Θέμα: Σ. Κατσαρού, Ενότητα και ετερoγένεια. Η προϊστορική αρχαιολογία της Μεσογείου ως ακαδημαϊκό αντικείμενο.

2009

Theoretical Archaeology Group 2009, Durham, UK, 17-19 Δεκεμβρίου 2009. Συνεδρία: Exploring new theories for Mediterranean prehistory (Οργανωτής: R. Skeates, University of Durham).

Θέμα: S. Katsarou-Tzeveleki, A story out of pre-history. Stronger narrative discourse at the root of the renewal of prehistoric archaeology.

2009

S. Katsarou-Τzeveleki, Building and applying ‘Insularity Theory’: Review of Knapp’s ‘Prehistoric and Protohistoric Cyprus, 2008’, Mediterranean Archaeology and Archaeometry 9.1, σσ. 123-128.

2008

Β΄ Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Βόλος, 4-7 Δεκεμβρίου 2008 (Οργανωτές: ΑΠΘ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΙΓ΄Εφορεία Αρχαιοτήτων & Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Θεσσαλικών Σπουδών).

Θέμα: Σ. Kατσαρού-Τζεβελέκη, Το σπήλαιο ως δυναμικός τόπος νοημάτων και συμβολισμών στη Νεολιθική: Κριτική επανεξέταση των στερεότυπων εξηγήσεων.

2008

Cave Seminar, Αθήνα, 24 Μαΐου 2008 (Οργανωτές: Ιρλανδικό Ινστιτούτο Ελληνικών Σπουδών & Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας Ν. Ελλάδας).

Θέμα: S. Katsarou-Tzeveleki, Τhe use of caves in the Νeolithic period: Interpretation and (self-)critique.

2008

S. Katsarou-Τzeveleki, Middle Neolithic weavers paint. Youra red painted patterns as markers of local group’s identity. Στο: A. Sampson (επιμ.), The Cave of Cyclops on the Island of Youra, Greece. Mesolithic and Neolithic Networks in the Northern Aegean Basin. Vol. Ι: Intra-Site Analysis, Local Industries and Regional Site Distribution, σσ. 69-110. Philadelphia. Institute for the Aegean Prehistory Academic Press.

2001

S. Katsarou-Tzeveleki, Aegean and Cyprus in the Early Holocene: Brothers or distant relatives?, Journal of Mediterranean Archaeology and Archaeometry 1, σσ. 43-55.