Η κεραμική από τα νεολιθικά Οστεοφυλάκεια Ι και ΙΙ στο σπήλαιο Αλεπότρυπα Διρού

Τα νεολιθικά Οστεοφυλάκεια Ι και ΙΙ στο σπήλαιο Αλεπότρυπα στο Διρό της λακωνικής Μάνης έχουν φέρει στο φως κατάλοιπα από πλήθος ανθρώπινων ταφών οι οποίες συνοδεύονται από κεραμική. Στο Οστεοφυλάκειο Ι τεκμηριώνεται η αρχαιότερη κεραμική στο σπήλαιο, η οποία χρονολογείται στο τέλος της 7ης χιλιετίας π.Χ. βάσει χαρακτηριστικών (υφή ψησίματος, αποφύσεις, σχήματα) που παρατηρούνται και σε άλλες θέσεις της ηπειρωτικής Ελλάδας την ίδια περίοδο.

Στο Οστεοφυλάκειο ΙΙ αποκαλύφθηκαν κατάλοιπα από μεγάλα θραύσματα αγγείων οικιακής χρήσης δίπλα σε ανθρώπινα κρανία και σκελετικά κατάλοιπα που προέρχονταν από δευτερογενή απόθεση των ανθρώπινων ταφών. Από τη στρωματογραφία πιθανολογείται ότι πρόκειται για έκθεση των σκελετικών καταλοίπων πάνω σε εξέδρα όπου ενδεχομένως ήταν ορατά και τους αποδίδονταν προσφορές. Κάποια από τα κρανία και οστά περιείχοντο μέσα σε τμήματα δοχείων. Από τη μελέτη μου προκύπτει ότι το σύνολο περιλαμβάνει μεσαίου και μεγάλου μεγέθους χονδροειδή σκεύη, κάποια με διακόσμηση από ανάγλυφες ταινίες. Η σχέση τους με το ταφικό σύνολο ενδεχομένως υποδηλώνει σκόπιμη θραύση επί τόπου ή σκόπιμη απόθεση θραυσμένων δοχείων που δεν εξυπηρετούσαν πλέον οικιακή χρήση. Πιστεύω ότι το σύνολο μπορεί να ερμηνευθεί ως δήλωση ισχύος από την πλευρά κάποιας από τις ομάδες που χρησιμοποιούσε το σπήλαιο στο πλαίσιο σχέσεων ανταγωνισμού για την επικράτηση στο χώρο του.

Πλαίσιο

Ερευνητικό πρόγραμμα υπό τη διεύθυνση του Δρ. Γ. Παπαθανασόπουλου.